15. kongres Organizacji Miast Światowego Dziedzictwa

0

Kraków będzie w tych dniach stolicą światowego dziedzictwa

15 kongres Organizacji Miast Światowego Dziedzictwa

2-5 czerwca 2019 r.

Na początku czerwca do Krakowa z całego świata przyjadą przedstawiciele blisko trzystu miast, których historyczne części albo pojedyncze obiekty wpisane zostały na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Miasta te współtworzą założoną w 1993 roku w marokańskim Fezie Organizację Miast Światowego Dziedzictwa (OWHC). Jej kongresy odbywają się co dwa lata i odbyły się dotąd m.in. na Rodos, w Kazaniu, Quito, Sintrze czy Arequipie. Najbliższy (2-5 czerwca 2019 r.)

odbędzie się właśnie w Krakowie, którego zabytkowe centrum wpisane zostało na pierwszą listę UNESCO w 1978 roku. Kraków zatem razem z Quito w Ekwadorze były pierwszymi miastami wpisanymi na listę. Organizacja kongresu w stolicy Małopolski ma zatem ważny wymiar: goście z całego świata zobaczą znaczenie dziedzictwa w rozwoju Krakowa i jego turystycznego sukcesu.

Tym więcej, że wiodącym tematem kongresu będzie relacja pomiędzy dziedzictwem i turystyką. Kraków, choć daleko mu jeszcze do zjawiska tzw. overtourismu, z którym borykają się między innymi Wenecja, Dubrownik czy Barcelona, nie pozostaje na ten trend w pełni odporny. Tym więcej, że według danych Światowej Organizacji Turystycznej (UNWTO) w 2017 roku turystyka światowa to 1,3 miliarda podróżujących osób, a według prognoz w 2030 roku ma wynieść 1,8 miliarda.

To efekt m.in. szybko relatywnie spadających kosztów podróży lotniczych i rosnącego poziomu życia wielu społeczeństw. Jedne miasta masowy rozwój turystyki przeraża, dla innych pozostaje szansą rozwojową. Fenomenem rozwoju turystycznego Krakowa interesuje się wiele miast dziedzictwa z innych części świata, z regionu Ameryki Południowej, Azji – Pacyfik, a nawet z Rosji.

Kraków jest nie tylko jednym z dwóch pierwszych miast światowego dziedzictwa UNESCO, wpisanych na listę uniwersalnego dziedzictwa kulturalnego w 1978, jest także miastem ogromnego i stale postępującego wzrostu ruchu turystycznego. Siła marki UNESCO przyczyniła się w dużej mierze do współczesnego sukcesu Krakowa jako wiodącej europejskiej destynacji turystycznej.  29% z blisko 13,5 miliona turystów odwiedzających Kraków w 2018 r. zadeklarowało, że główną motywacją odwiedzin jest piękno dziedzictwa, zabytki i unikalna atmosfera miasta.

Dziedzictwo to ważny aspekt rozwojowy naszego miasta, ale warto podkreślić, że to nie tylko same zabytki, ale przede wszystkim jakość przestrzeni dziedzictwa, żywe i pielęgnowane tradycje i autentyczny kulturowy pejzaż miasta. To one tworzą unikalny klimat naszego miasta – mówi koordynujący miejski zespół organizatorów kongresu Robert Piaskowski z Krakowskiego Biura Festiwalowego.

Miasta zaliczone do skarbów światowego dziedzictwa stają się celem podróży  coraz większej liczby turystów, a sezon trwa w nich praktycznie przez cały rok. Przynosi to rzecz jasna tym miastom i ich mieszkańcom korzyści ekonomiczne, ale także coraz więcej skutków negatywnych. Dla samego dziedzictwa, a także stylu i warunków życia mieszkańców.

W Krakowie na przykład rozwój ruchu turystycznego przyniósł wzrost zatłoczenia historycznego centrum, a z drugiej strony masowy exodus stałych mieszkańców. W takich przypadkach żywe i autentyczne centrum miasta staje się przestrzenią dopasowującą się do potrzeb turystów, a nie mieszkańców. Budynki mieszkalne przekształcane są w hotele, hostele, restauracje, nocne kluby, a tradycyjne sklepy i warsztaty rzemieślnicze zamieniają się w sklepy z pamiątkami, albo z alkoholem. Istotnym problemem stają się rosnące czynsze mieszkań, a także zjawisko wynajmu krótkoterminowego, który to trend jest równie niebezpieczny dla utrzymania spójności społecznej, jak i dla równości szans dla branży hotelowej. To zjawisko jest o tyle niepokojące, że Kraków szczycił się, iż jego centrum historyczne to równocześnie centrum współczesne, w którym koegzystują mieszkańcy i tymczasowi goście.

Miasto próbuje minimalizować skutki tych zmian. W historycznym centrum wprowadziło szereg regulacji i ograniczeń (tzw. zasady parku kulturowego), które ograniczają np. nieuregulowaną ekspansję reklamy w jej różnych formach, niespójne z wizerunkiem miasta szyldy, próbuje zarządzać systemowo estetyką miasta. Próbuje, z powodzeniem zachęcić turystów do odkrywania prawobrzeżnej części miasta i socrealistycznej architektonicznie i urbanistycznie Nowej Huty, najmłodszej wielkiej dzielnicy Krakowa. Dba także o zachowanie tego wszystkiego, co składa się na materialną część dziedzictwa dbając o zabytki i nadawanie nowych, miastotwórczych funkcji działających w nich instytucji kulturalnych. Podobne problemy i próby ich rozwiązania przez władze Krakowa występują również na Kazimierzu, czyli w dawnej żydowskiej dzielnic miasta.

Podczas kongresu nie braknie oczywiście okazji do zaprezentowania problemów i Krakowa i stosowanych tu środków zaradczych. Władze miasta liczą też, że na ciekawe doświadczenia innych miast, jakie zostaną zaprezentowane przez uczestników kongresu.

Jestem dumny, że Kraków po raz kolejny staje się miejscem międzynarodowej debaty o współczesnych wyzwaniach stojących przed miastami historycznymi. Goście z całego świata doświadczą bogactwa europejskiej kultury w Krakowie, doświadczą unikalnej atmosfery naszego miasta, a także staną się turystami, w jednym z najliczniej i najchętniej odwiedzanych polskich miast. „Dziedzictwo i turystyka” to temat 15. Kongresu Organizacji Miast Światowego Dziedzictwa i jestem przekonany, że nasze miasto jest doskonałym miejscem do międzynarodowej dyskusji na ten temat, stanowiąc centrum turystyki kulturowej, biznesowej, pielgrzymkowej czy kulinarnej. Ten rozwój ruchu turystycznego opiera się na aktywności  i przedsiębiorczości samych mieszkańców. Warunkiem zrównoważonego rozwoju turystyki, w warunkach komfortowych zarówno dla mieszkańców, jak i odwiedzających, jest współpraca władz lokalnych, branży turystycznej i mieszkańców. Tematyka Kongresu OWHC w naszym mieście będzie zatem kontynuacją i rozwinięciem dyskusji  podejmowanej na forum międzynarodowym nad sposobami angażowania lokalnych wspólnot – mówi prof. Jacek Majchrowski, wybrany w ubiegłym roku na kolejną kadencję, prezydent Krakowa.









PLACES WORTH YOUR TIME