Podgórze the intriguing neighborhood on the right bank of the Vistula

0

Podgórze

the intriguing neighborhood on the right bank of the Vistula

Podgórze was founded by the decision of Kaiser Joseph II to be an Austrian counterbalance to the already well-established Polish city of Krakow.  From a population standpoint, Podgórze is the largest of the four traditional sectors of Krakow.  Located on the right bank of the Vistula, with its central district just across the river from Kazimierz, it was neglected for a long time.  During World War II in the ghetto and concentration camp which was set up there, the Nazi occupiers murdered around 80,000 Jews.  Before the watershed year of 1989 in Poland, Podgórze grew due to the massive housing complexes with the poor quality and architecture of buildings that are known  in by the derogatory Polish term “blokowisko” [roughly equivalent to ‘high rise slum’]that were springing up on the outskirts of the district.  In recent years, it has integrated itself well with the left bank of the city, and has become a fashionable neighborhood, including with tourists.

There were a few investments that helped facilitate this integration, namely two new bridges which were completed in 2001.  The Zwierzyniecki Bridge was built upriver from Wawel, and connected the Kopiec Kościuszko area with Podgórze’s Dębniki neighborhood.   The Kotlarski Bridge on the other hand was built downriver from Wawel.  It connects the Grzegórzki area with Podgórze’s Zabłocie neighborhood.  This is the largest arched bridge in Poland, and it carries two lanes of traffic in each direction, along with a tram line.  Over time the so-called fast trams also using this bridge, connecting the previously mentioned Podgórze housing complexes with the historic center of Krakow.  Another investment is the much more modest Bernatka pedestrian and bicycle bridge, which spans the Vistula to connect Podgórze’s old town with Kazimierz, the former Jewish quarter which has been extraordinarily popular with both residents and visitors for many years.

As one visits Podgórze, it is important to remember that until 1915 it was an independent city.  It had (and still has) its own market square, along with the wonderful neo-gothic St. Joseph’s church, an old graveyard, its own city hall, and the burial mound bearing the name of Krakus, the legendary founder of Krakow. In spite of many studies, no one has been able to determine the date of the mound’s construction, but it is certain that it must be at least a thousand years old.

Nor are newer and unusually interesting places lacking in Podgórze.  A significant number of tourists visit the museum in Oscar Schindler’s former “Emalia” factory.  The story of Schindler and his German manager who helped Jews survive the war during the times of the Nazi occupation was popularized by the Steven Spielberg film “Schindler’s List” which won seven Oscars in 1993.  Nearby is the wonderful building housing the Museum of Contemporary Art, and the unique architecture of the Cricoteka cultural center, which distinguishes itself along the Vistula riverbank.  This center is dedicated to Tadeusz Kantor, who was a great reformer of theater in the 20th century.  Most recently, the pride of Podgórze is the massive ICE Congress Center.  The district is being re-organized in terms of transportation and a sense of identity is reviving among its inhabitants.  Its climate is best experienced by simply crossing the Bernatka Bridge and strolling the streets of Podgórze.

 

Fot. Andrzej Janikowski/Muzeum Historyczne Miasta Krakowa

Podgórze

frapująca dzielnica na prawym brzegu Wisły

udnościowo Podgórze,jest największą z czterech tradycyjnych dzielnic Krakowa. Położone na prawym brzegu Wisły, z dzielnicowym centrum sąsiadującym przez rzekę z krakowskim Kazimierzem, długo było zaniedbane. W czasie II wojny światowej w urządzonym tam getcie i obozie koncentracyjnym Płaszów niemieccy okupanci zamordowali ok. 80 tysięcy Żydów. Przed przełomem 1989 roku w Polsce, Podgórze rosło bo na obrzeżach powstawały olbrzymie osiedla mieszkaniowe z budynkami o słabej architekturze i jakości zwane w Polsce blokowiskami. W ostatnich latach Podgórze, które powstało decyzją cesarza Józefa II jako austriacka przeciwwaga dla polskiego Krakowa bardzo się z lewobrzeżną częścią miasta zbliżyło i stało się dzielnica modną, także wśród turystów.

Ten proces przyspieszyło kilka inwestycji. Mowa o dwóch nowych mostach ukończonych w 2001 roku. Most Zwierzyniecki powstał powyżej Wawelu i połączył okolice Kopca Kościuszki i podgórskim osiedlem Dębniki. Z kolei Most Kotlarski wybudowano poniżej Wawelu. Łączy Grzegórzki z podgórskim Zabłociem. Prze ten największy most łukowy w Polsce wiodą dwie dwupasmowe jezdnie i linia tramwajowa. Z czasem zaczął tamtędy kursować tzw. szybki tramwaj, który łączy wspomniane podgórskie blokowiska z historycznym centrum Krakowa. Kolejna inwestycja to niepozorna kładka Bernatka. To pieszo-rowerowa przeprawa przez Wisłę, która łączy tzw. stare Podgórze z Kazimierzem, od lat niezwykle popularną wśród krakowian i gości miasta dawną dzielnicą żydowską.

Zwiedzając Podgórze pamiętać trzeba, że do 1915 roku było ono samodzielnym miastem. Miało (i ma) swój Rynek, wspaniały neogotycki kościół św. Józefa, starą nekropolię i ratusz, a także kopiec kurhanowy noszący imię Krakusa, legendarnego założyciela Krakowa. Mimo rozlicznych badań daty jego powstania nie udało się przesądzić. Nie ulega jedynie wątpliwości, że musi liczyć przynajmniej tysiąc lat.

Nie brakuje w Podgórzu nowszych, a niezwykle interesujących miejsc. Turyści niezwykle licznie odwiedzają muzeum w dawnej fabryce „Emalia”. Historię Oskara Schindlera, jej niemieckiego zarządcy z czasów okupacji hitlerowskiej, który pomagał przetrwać wojnę Żydom spopularyzował Steven Spielberg filmem „Lista Schindlera” nagrodzonym w 1993 roku siedmioma Oscarami. Obok znajduje się wspaniały gmach Muzeum Sztuki Współczesnej. Nad Wisłą niezwykłą architekturą zwraca uwagę centrum kulturalne Cricoteka poświęcone Tadeuszowi Kantorowi, wielkiemu reformatorowi teatru w XX wieku. Od niedawna chlubą Podgórza jest potężne Centrum Kongresowe ICE. Dzielnica jest stale porządkowana komunikacyjnie, odradza się poczucie tożsamości wśród jej mieszkańców. Jej klimat najłatwiej poznać korzystając z kładki Bernatka i zapuszczając się w uliczki Podgórza. (b)

Fot. Andrzej Janikowski i Tomasz Kalarus

Podgórze hat die größte Einwohnerzahl unter den vier traditionellen Stadtteilen von Kraków. Am rechten Weichsel-Ufer gelegen und mit seinem Stadtteilkern über den Fluss mit Kazimierz benachbart, wurde es lange vernachlässigt. Während des zweiten Weltkrieges brachten die deutschen Okkupanten in dem dort eingerichteten Getto und dem Konzentrationslager Płaszów etwa 80 000 Juden um. Vor dem Umbruch 1989 in Polen nahm Podgórze an Größe zu, denn in seinem Weichbild entstanden große Wohnsiedlungen mit schwacher Architektur und Qualität, Plattenbauten genannt. In den letzten Jahren ist Podgórze, das auf Grund der Entscheidung des Kaisers Joseph II. als österreichisches Gegengewicht zum polnischen Krakau entstanden ist, dem auf dem linken Weichsel-Ufer gelegenen Stadtviertel viel näher gekommen und es ist zu einem modischen Stadtteil, auch unter den Touristen, geworden.









PLACES WORTH YOUR TIME