Thus the youth of the II Polish Republic worked

0

Tak tworzyła młodość II Rzeczpospolitej

W 2018 roku Polska z dumą święciła 100-lecie odzyskania niepodległości, którą sąsiednie mocarstwa – Rosja, Prusy i Austria – zabrały jej w końcu XVIII wieku. Przy okazji rocznicy przypominano wielki wysiłek, jaki Polacy włożyli w odtworzenie swego państwa, obronę jego granic i rozwój gospodarki. Cały ten proces – zakończony zresztą dramatyczną klęską tego państwa we wrześniu 1939 roku w wyniku skoncentrowanego ataku hitlerowskich Niemiec i stalinowskiej Rosji – nie przebiegał bezkonfliktowo. Obok wielu sukcesów, bogacenia się wielu grup społecznych wiele innych cierpiało biedę, było dyskryminowanych. Te zjawiska były przedmiotem sprzeciwu wielu artystów. Muzeum Narodowe w Krakowie na swej najnowszej wystawie prezentuje historię i dzieła jednego z najważniejszych środowisk  artystycznych, której dzieła są dziś nie tylko świadectwem społecznego buntu i zaangażowania twórców (aż po zaangażowanie komunistyczne), ale także wielkiej wartości wielu ich dzieł.

Wystawa „Idzie młodość. I Grupa Krakowska” pokazuje niemal 300 prac plastycznych, które stworzyli Aleksander (Sasza) Blonder (ps. André Blondel), Blima (Berta) Grünberg, Maria Jarema, Franciszek Jaźwiecki, Leopold Lewicki, Adam Marczyński, Stanisław Osostowicz, Szymon Piasecki, Mojżesz Schwanenfeld, Bolesław Stawiński, Jonasz Stern, Eugeniusz Waniek, Henryk Wiciński, Aleksander Winnicki. „Reprezentowaliśmy prowincję – nieokrzesaną, głodną, żarliwą, nie zblazowaną mieszczańskimi manierami, nie związaną koneksjami z krakowskim Olimpem” – tak opisywał teę grupę jeden z wyżej wymienionych, Jonasz Stern.

„Ich sztuka tamtego okresu dokumentuje młodzieńczą żarliwość, to trudne do opisania wewnętrzne napięcie, a zarazem – jakby na przekór – niespodziewaną warsztatową dojrzałość. Ich twórczość jest różnorodna: u tych samych artystów, w tym samym okresie odkrywamy lekcje kubizmu, echa konstruktywizmu i echa ekspresjonizmu, często dominującego, i ślady futuryzmu, ba, nawet czasem nieobce im były pewne wpływy kolorystów, zwłaszcza Waliszewskiego. A jednak równocześnie rodzi się coś innego, coś bardziej własnego. Znakomite rzeźby Jaremianki z ich przenikaniem się płaszczyzn i przechodzeniem planów podejmują te same problemy, którymi artystka zajmować się będzie aż do śmierci w swoich cyklach świetlistych obrazów. Abstrakcyjne malarstwo Saszy Blondera wyrwało się z kręgu abstrakcji geometrycznej, nie tylko przez swoją przedmiotową aluzyjność – w odejściu od rygorów, w napieraniu na siebie mas, w napięciach fakturowych bez trudu znajdziemy zapowiedź tego, co pojawi się w sztuce światowej właściwie dopiero po drugiej wojnie światowej” – piszą autorzy ekspozycji.

Można ją oglądać do 5 stycznia 2020 r. w Kamienicy Szołayskich (pl. Szczepański 9 w Krakowie)(b).

Thus the youth of the II Polish Republic worked

In 2018, Poland proudly celebrated its 100th anniversary of regaining independence, which the neighbouring powers of Russia, Prussia and Austria took from it at the end of the 18th century. The anniversary was a reminder of the great effort made by Poles to restore their country, defend its borders and develop its economy. The whole process – which ended with the dramatic defeat of the country in September 1939 as a result of the concentrated attack of Hitler’s Germany and Stalin’s Russia – did not proceed in a conflict-free manner. Apart from the many successes and wealth of many social groups, many others suffered poverty and were discriminated against. These occurrences were opposed by many artists. In its latest exhibition, the National Museum in Kraków presents the history and works of one of the most important artistic circles, whose works are today not only a testimony to the social rebellion and commitment of the artists (up to communist involvement), but also to the great value of many of their works.

The exhibition „Youth is coming. The I Kraków Group” presents almost 300 works by Aleksander (Sasza) Blonder (pseudonym André Blondel), Blima (pseudonym Berta) Grünberg, Maria Jarema, Franciszek Jaźwiecki, Leopold Lewicki, Adam Marczyński, Stanisław Osostowicz, Szymon Piasecki, Mojżesz Schwanenfeld, Bolesław Stawiński, Jonasz Stern, Eugeniusz Waniek, Henryk Wiciński, and Aleksander Winnicki. “We represented the provinces – uncouth, hungry, fervent, not blasé with bourgeois manners, not linked by the connections with the Kraków Olympus,” this is how this group was described by one of those mentioned above, Jonasz Stern.

“Their art of that period documents a youthful zeal, an inner tension that is difficult to describe, and at the same time – as if in spite of it – an unexpected technical maturity.” Their work is diverse: with the same artists, in the same period, we discover lessons in cubism, echoes of constructivism and expressionism, often dominating, and traces of futurism, even, sometimes, they were familiar with certain influences of the colourists, especially Waliszewski. Yet at the same time, something else is born, something more of their own. Jaremianka’s outstanding sculptures with their interpenetration of planes and transition of surfaces deal with the same problems that the artist would investigate in her cycles of luminous images until her death. “The abstract painting of Sasza Blonder broke out of the circle of geometric abstraction, not only because of its objective allusiveness – in the departure from rigour, in the pressure of masses, in the tensions of texture, we can easily find a foretaste of what would appear in world art only after the Second World War,” write the authors of the exhibition.

It can be viewed until 5 January 2020 in the Szołayski House (pl. Szczepański 9 in Kraków).

2018 feiert Polen mit Stolz den 100. Jahrestag der Wiedererlangung  seiner Unabhängigkeit, um die es die benachbarten Großmächte – Russland, Preußen und Österreich – Ende des 18. Jh. beraubt hatten.  Aus Anlass des Jahrestages wird der großen Anstrengungen gedacht, die die Polen in die Wiederherstellung ihres Vaterlandes, in die Verteidigung seiner Grenzen und die Entwicklung der Wirtschaft  investierten. Dieser ganze Prozess – der übrigens durch die dramatische Niederlage des Landes im September 1939 als Ergebnis des konzentrierten Angriffs von Hitler-Deutschland und dem stalinistischen Russland beendet wurde – verlief nicht ohne Konflikte. Neben den vielen Erfolgen, der Bereicherung vieler gesellschaftlicher Gruppen, litten viele andere unter Not und Diskriminierung. Diese Ereignisse waren ein Thema  des Widerspruchs bei vielen Künstlern. Das Nationalmuseum in Krakau zeigt in seiner neuesten Ausstellung die Geschichte und das Werk eines der wichtigsten künstlerischen Milieus, deren Arbeiten heute nicht nur ein Zeugnis des gemeinschaftlichen Protestes  und des Engagements der Künstler sind (bis  hin zum kommunistischen Engagement), sondern auch ein Zeugnis des großen Wertes vieler ihrer Werke.









PLACES WORTH YOUR TIME